Zakone iz oblasti obrazovanja donosi Skupstina Republike Crne Gore, a nadlezni organ je Ministarstvo prosvjete i nauke, koje je odgovorno za sve vaznije aspekte predskolskog osnovnog, srednjeg i visokog obrazovanja. Osnovna skola kao javna ustanova osniva se u drzavnoj svojini dok se osnovne skole za umjetnicko vaspitanje, osnovne skole za obrazovanje odraslih i srednje skole kao javne ustanove mogu osnivati u drzavnoj, mjesovitoj i privatnoj svojini. Predskolske ustanove se mogu osnivati u drzavnoj, mjesovitoj, zadruznoj i privatnoj svojini.

Osnovnom i srednjom skolom upravlja skolski odbor a za neposredan rad skole odgovoran je direktor. Skolski odbor i direktora imenuje Ministarstvo prosvjete i nauke, na 4 godine.

Nastavno osoblje mora imati odgovarajucu visoku strucnu spremu i polozen strucni ispit. Skolovanje je za ucenike besplatno, osim udzbenika i skolskog pribora, cije troskove nabavke snose roditelji. Za finansiranje obrazovanja i investiciono odrzavanje 700 objekata izdvaja se oko 30% ukupnih sredstava iz budzeta Republike.

Struktura obrazovnog sistema u Crnoj Gori

Osnovni podaci za predskolske ustanove, osnovne i srednje skole za sk. 1997/98. godinu

U Crnoj Gori ima 19 vrtica u kojima boravi oko 25% djecije populacije, 164 osnovne skole koje pohadja 76968 ucenika i 44 srednje skole koje pohadja 30317 ucenika; 5 specijalizovanih ustanova za djecu sa smetnjama u razvoju sa 543 ucenika i 7 odjeljenja pri osnovnim skolama sa 102 ucenika. Osnovna skola ima najvise 40, a srednja 35 odjeljenja. Broj ucenika u odjeljenju krece se od 10 u malim seoskim skolama do 36 u gradskim osnovnim, odnosno 45 u srednjim skolama.

Nastavni plan i program - Osnovne i srednje skole u Crnoj Gori rade prema jedinstvenim planovima i programima koje donosi Ministarstvo prosvjete i nauke i koji se cesto inoviraju prema zahtjevima modernog doba. Reforma školstva je upravo u toku.

Redovna nastava u osnovnim i srednjim skolama pocinje 1. septembra a zavrsava se 10. juna u osnovnim, odnosno 5. juna u srednjim skolama.

Nastavni cas traje 45 minuta. Nastava se organizuje na srpskom jeziku, odnosno na jeziku nacionalnih ili etnickih manjina na podrucjima na kojima njihovi pripadnici zive u vecem broju. Na podrucjima na kojima zive zajedno pripadnici jugoslovenskih naroda i pripadnici nacionalnih manjina i etnickih grupa osnivaju se skole ili odjeljenja ovih skola sa dvojezicnom nastavom. Za upis u srednju skolu ucenici polazu kvalifikacioni ispit a na kraju srednje skole polazu zavrsni odnosno maturski ispit.

Obrazovanje odraslih - Odrasla lica sticu osnovno obrazovanje po posebnom planu i programu, u osnovnoj skoli ili odjeljenju osnovne skole za obrazovanje odraslih ili polaganjem razrednih ispita.Oni sticu srednje obrazovanje u posebno organizovanim skolama, odnosno odjeljenjima ili polaganjem ispita.

Kvalitet nastave i strucno usavrsavanje nastavnika - Kontrolu kvaliteta nastave vrsi prosvjetna inspekcija, obilaskom nastave iz svih predmeta i testiranjem ucenika, svake odnosno svake druge skolske godine. Izvjestaji prosvjetne inspekcije dostavljaju se skolama i Ministarstvu prosvjete i nauke. Odjeljenje za razvoj i programiranje vrsi analizu udzbenika , a takode sa prosvjetnom inspekcijom organizuje kurseve, seminare i radionice u cilju usavršavanja nastavnika osnovnih i srednjih škola.

Univerzitet

Univerzitet je javna ustanova sa sjedistem u Podgorici. Univerzitet je u naucnom, pravnom i ekonomskom pogledu autonomna ustanova. Univerzitetsku jedinicu moze osnovati pravno ili fizicko lice. Nadzor nad zakonitoscu rada Univerziteta i clanica Univerziteta vrsi Ministarstvo prosvjete i nauke. Studije na Univerzitetu odnosno univerzitetskoj jedinici izvode se prema nastavnom planu i programu. Nastavni predmeti su opsti, strucni i fakultativni. Ispiti se polazu u januarskom, junskom i septembarskom ispitnim roku. Student moze da upise narednu godinu ako nije polozio ispit iz najvise dva predmeta iz prethodne godine.

Odluku o broju studenata za upis u prvu godinu studija na univerzitetsku jedinicu ciji je osnivac Republika, donosi Vlada, na predlog Univerziteta. Za upis na univerzitetsku jedinicu polaze se kvalifikacioni ispit. Studenti koji ispunjavaju propisane uslove mogu dobiti stipendiju i/ili smjestaj u jednom od 8 studentskih domova. Stranci se mogu upisati na prvu godinu studija, odnosno poslijediplomske studije pod istim uslovima kao i drzavljani Republike Crne Gore, odnosno SRJ, pod uslovom da snose troskove studiranja. Skolske 1998/99. godine u prvu godinu studija upisano je 1262 studenta cije studiranje finansira drzava, 698 studenata koji sami snose troskove studiranja i 95 stranaca. Na Univerzitetu ima ukupno 10 219 studenata.